Schuilstructuren voor passieve luchtbescherming op de terreinen van het station van Merelbeke.

Citadelpark Gent

Buskruitfabriek Cooppal Wetteren

Vliegvelden WO I Regio Gent

WO I Munitiepark Kwatrecht

De Dodendraad

De Hollandstellung - Duitse WO I bunkerlinie

Reichsschüle Flandern - SS-School Kwatrecht

Duitse Atlantic Wall Radarpost - Goldammer

WOI en II Munitiedepot De Ghellinck Zwijnaarde

Duitse gangen onder centrum Gent WOII

Publieke WOII Schuilplaatsen Groot Gent

Het Fort van Eben Emael

KW-linie

WO I - Kwatrecht - Melle

18 daagse veldtocht gekoppeld aan TPG

Neergestorte B17 te Kwatrecht 19-09-1944

De bevrijding WO II van de regio rond TPG

Details van de legers:

Gesneuveldenlijsten:

Contact en onbeantwoorde vragen

Media-aandacht

Copyright

Links

Vestingsbouw directe omgeving Gent.

Algemene info bij het station van Merelbeke tijdens WOII

De ooit aanwezige (ondertussen gekende) structuren:

  • Schuilplaats voor 1 persoon bij wisselbedieningsgebouwtje Melle 3. (gesloopt in 2012).

Vrij kort bij de brug aan de "Zwaantjesstraat" stonden in totaal 3 gebouwtjes voor de bediening van de wissels van het rangeerstation te Merelbeke. Gezien deze gebouwtjes reeds op grondgebied Melle lagen, werden deze ook benoemd met namen Melle1, Melle2 en Melle3. Bij elk van deze structuurtjes was een schuilplaats voorzien voor 1 man die diende in te staan voor de werking van de wissels op dat stukje rangeersporen. Zowel de gebouwtjes als de schuilstructuurtjes overleefden de opruimingswerken van oude gebouwen aan Merelbeke station niet. Allen werden gesloopt in 2012 en 2013.

Melle 3 lag het dichtstbij de Nonnenwegel. Iets zuidwestelijker lag het meest noordelijke van 2 Factagebouwen bij dit gedeelte Factage Noord met daarbij gelegen een buisstructuur van het type Duffeleer

Enkele luchtfoto's doorheen de tijd heen van deze structuur

Alle luchtfoto's hierbij getoond zijn afkomstig van de website www.geopunt.be. Het zicht linksboven dateert van 1971. Hierop zijn alle hierbij besproken gebouwtjes en de structuur al te zien net zoals nog altijd op de identieke foto uit 1979-1990. Aan de noordkant van dit Factagegedeelte is een langwerpig bakstenen gebouw van de vorming Noord te zien. Nog iets noordwestelijk hiervan ligt het wisselbedieningsgebouwtje Melle 3 met de hierbij besproken kleine 1-mansstructuurtje.
In 2008 zijn de bijhorende Factagegebouwtjes al gesloopt. De buisstructuren liggen er dan allicht nog wel. Rechts een identiek beeld anno 2012. Tussen 2011 en 2012 zie je het tussenterrein steeds leger komen. Enkel het iets noordoosterlijker gelegen hier besproken wisselbedieningsgebouwtje Melle 1 blijft zichtbaar met zijn bijhorende kleine 1-mansstructuur..
In 2013 is ook Melle 1 gesloopt. Vanaf 2015 zie je het ganse terrein enorm wijzigen en wordt de originele locaties nog terugvinden, praktisch onbegonnen werk.

Een actuelere luchtfoto anno 2025.

Ook over deze structuur is er is zeer weinig info terug te vinden. Gezien enkel van de administratieve bunker aan het station is geweten dat hij werd gebouwd rond 1943, laat dit wel vermoeden dat ook deze structuren uit dezelfde periode zullen afstammen. Voor de historische redenen van de bouw van dergelijke structuren op grondgebied Merelbeke station, verwijs ik jullie dan ook terug naar de algemene beschrijving van deze structuren rond Merelbeke station.

De schuilstructuur hier besproken was alvast 1 van ooit 4 dergelijk hier op de site van Merelbeke station aanwezige 1-mansschuilstructuren. Allen zijn ondertussen verdwenen en gesloopt.

De structuur was opgetrokken uit een stalen kooi met in dit geval een metalen deurtje. Dit geheel was omgeven met een extra verstevigende laag beton.

aan de toegang was bijkomend een toegangsbescherming voorzien in de vorm van een aantal dikke betonnen platen.

Het dakje was puntvormig om directe treffers te laten afketsen.

Dit type structuren is enkel te beschouwen als beschermend tegen dicht inslaande bommen of granaten. Het zijn scherfvrije ruimtes. Je bent er dus veilig bij een nabij inslaande projectielinslag. Ik kan mij wel niet voorstellen dat ze veel bescherming zouden bieden bij een directe inslag daar hun wanddiktes toch vrij beperkt zijn.

Dit is zeker en vast een schuilstructuur opgetrokken voor het aanwezige spoorwegpersoneel in de directe buurt van de structuur. Dit zijn zijn zeker geen structuren gekoppeld aan enige militaire functie, zelfs niet echt bedoeld voor reizigers of publiek.

Op Google Earth zie je duidelijk de lokatie van de structuur. Hij was zeer kortbij de structuren gelegen waar reeds de eerst beschreven buisvormige schuilstructuur is gelegen. De bijhorende gebouwen zijn net als dit wisselbedieningsgebouwtje ondertussen in 2012 allen gesloopt maar nog zichtbaar op deze luchtfoto van Gis Vlaanderen uit 2013 (ondanks dat ook op dat moment alles al was afgebroken en verdwenen).

Deze 2 schetsen zijn gemaakt op basis van een gelijkaardige structuur die nog kan teruggevonden worden te Eeklo en in detail werd opgemeten. Deze structuurtjes durven qua afwerken, types deurtjes en dergelijke wel wat afwijkend zijn maar in grote lijnen zijn ze altijd vrij identiek ontworpen. Ook bevatten ze origineel rondom de toegang nog een een bijkomende met betonnen platen uitgewerkte toegangsbescherming om te vermijden dat puin of projectielen de ingang zouden kunnen treffen. Deze structuur werd vrij gedetailleerd opgemeten en in plan gezet voor wat het centrale structuurtje betreft. (Schetsen: Kurt Waelbroeck),
Op streetview was in 2013 het structuurtje nog duidelijk zichtbaar. Je kon het nog te zien krijgen vanop de Nonnenwegel (links op de foto).
Melle 2

Vanaf dit wisselbedieningsgebouw Melle 3 werden in totaal 31 sporen bediend.

Het gebouwtje was in 2008 al zeer sterk vervallen. Het is dan ook niet te verbazen dat het onder de sloophamer is verdwenen. Om de exacte locatie heden nog terug te vinden, kan men zich best oriënteren op de eerder aangeduide lokatie bij de buisvormige structuur, reeds eerder beschreven. Deze structuur lag juist aan de andere kant van de sporen ten opzichte van de eerder besproken structuur. Op de bovenste foto ziet u trouwens de gebouwen die bij de buisvormige structuur hoorden nog liggen. Het schuilstructuurtje bevond zich ook bij dit gebouwtje dicht bij de toegang op de kop van het gebouwtje. Het staat hier op de foto's sterk overwoekerd door een wilde struik.

Achteraan het gebouwtje stond een metalen tank. Deze is heden nog als referentie terug te vinden op de terreinen. Ook de wortels van de struik die voor het gebouwtje stond, steken nog in de grond. Waar het gebouwtje en de structuur stonden, herinnert heden een stuk terrein met vers mengpuin aan de verdwenen structuren.

Het eenpersoons-schuilplaatsje stond vlakbij het gebouwtje. De binnenkant was in feite een volledige cilindrische stalen kooi. Ook het plafond had een ijzeren deksel. Deze stalen kooi had vooraan een metalen deur en was omgeven zoals zichtbaar op de foto's met een betonnen omhulsel. Zoals de meeste van deze structuren, als men er heden nog terugvindt, was het vergaan tot een vergaarbak van puin en rommel. De laatste foto toont een beeld van de rommelige binnenkant.

De foto hiernaast toont het structuurtje nog in betere tijden. Het had nog zijn deurtje en je ziet duidelijk het bijhorende boompje, net volledig gesnoeid.

(Foto: Coll. Freddy Van de Putte)

Gebruikte bronnen:

  • Info verkregen via Julien Fabel die tijdens de oorlog en de jaren nadien altijd heeft gewerkt aan het station van Merelbeke.